Radar Informacyjny KOBIKO: Kontrole NIK, drastyczne korekty taryf wodnych RZGW oraz finansowanie zielonej transformacji

Wydanie Tygodniowe z dnia 17.07.2026 r. skupia się na kluczowych wyzwaniach zarządczych w sektorze komunalnym. Analizujemy najnowsze, nierzadko drastyczne decyzje taryfowe RZGW dla małych aglomeracji, wyniki kontroli NIK w spółkach samorządowych oraz perspektywy pozyskania środków na zieloną transformację miast.

Szok taryfowy w małych aglomeracjach: Analiza nowych decyzji RZGW w Warszawie

Ostatnie zatwierdzone przez RZGW w Warszawie decyzje taryfowe dla małych jednostek samorządowych przynoszą skrajnie zróżnicowane dynamiki cenowe, co wymusza natychmiastową weryfikację planów finansowych lokalnych przedsiębiorstw wod-kan. W gminie Dzierzkowice, gdzie spółka realizuje zadania własne, stawki za wodę i ścieki wzrosły symetrycznie do poziomu 3,24 zł brutto każda, dając łącznie 6,48 zł brutto/m³, co oznacza gwałtowną zmianę o +135,0%. Jeszcze bardziej drastyczny skok odnotowano w Kołbieli, gdzie taryfa wzrosła o rekordowe +525,0%, osiągając łącznie 4,32 zł brutto/m³ (woda i ścieki po 2,16 zł brutto). Zupełnie odmienną dynamikę widać w Nasielsku, gdzie lokalne przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odnotowało marginalną korektę o +3,2% (woda 4,31 zł brutto, ścieki 4,36 zł brutto, łącznie 8,67 zł brutto/m³). Z kolei w gminie Krasne, ze względu na specyfikę lokalnych uwarunkowań i zakłady produkcyjne, taryfa na wodę ukształtowała się na poziomie 22,91 zł brutto przy braku opłat za ścieki, co stanowi minimalną zmianę o +0,4%. Tak duża rozpiętość w decyzjach regulatora wymaga od zarządów spółek precyzyjnego uzasadniania kosztów uzasadnionych.

NIK pod lupą: Zarządzanie spółkami komunalnymi a ryzyko naruszenia dyscypliny finansowej

Najwyższa Izba Kontroli rozpoczęła cykl kompleksowych kontroli w spółkach komunalnych, badając poprawność procedur zamówień publicznych, efektywność gospodarowania mieniem oraz realizację zadań własnych gmin. Wstępne wnioski z inspekcji wskazują na powtarzające się nieprawidłowości w obszarze nadzoru właścicielskiego ze strony organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. Szczególną uwagę kontrolerów przyciągają wydatki na usługi doradcze, przesunięcia środków między funduszami celowymi oraz polityka zatrudnienia w kadrach zarządzających. Samorządy muszą wykazać się pełną transparentnością oraz wdrożyć procedury zgodne z wymogami compliance, aby uniknąć negatywnych sankcji i utraty wiarygodności kredytowej. Brak należytej staranności w nadzorze nad spółkami córkami może skutkować zawiadomieniami do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych.

Zielona transformacja miast: Jak skutecznie sięgać po fundusze europejskie w nowej perspektywie

Intensyfikacja naborów w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych stawia przed samorządami wyzwanie sprawnego absorbowania środków na inwestycje proekologiczne, adaptację do zmian klimatu oraz modernizację infrastruktury krytycznej. Kluczem do sukcesu jest posiadanie wysokiej jakości studiów wykonalności oraz zaktualizowanych planów gospodarki niskoemisyjnej, które spełniają rygorystyczne kryteria horyzontalne Unii Europejskiej. Projekty związane z retencją wód, termomodernizacją budynków użyteczności publicznej oraz rozwojem zeroemisyjnego transportu publicznego zyskują najwyższe oceny punktowe. Władze lokalne powinny jednak pamiętać o rosnącym znaczeniu wskaźników rezultatu oraz o konieczności zabezpieczenia wkładu własnego, co przy obecnych napiętych budżetach JST stanowi nierzadko barierę krytyczną.

{}

Pytanie 1: Jaka była łączna stawka za wodę i ścieki oraz procentowa zmiana w gminie Dzierzkowice zatwierdzona przez RZGW w Warszawie?

• A) Łącznie 4,32 zł brutto, zmiana +525,0%
• B) Łącznie 6,48 zł brutto, zmiana +135,0%
• C) Łącznie 8,67 zł brutto, zmiana +3,2%
• D) Łącznie 22,91 zł brutto, zmiana +0,4%

Pytanie 2: W której z omawianych gmin odnotowano najwyższy wzrost taryfy wodno-kanalizacyjnej (% zmiany)?

• A) Dzierzkowice
• B) Nasielsk
• C) Kołbiel
• D) Krasne